BM SoruÅŸturma Komisyonunun Mavi Marmara raporunda, Ä°srail ordusunun 2010 yılı Mayıs ayı sonunda açık denizde Mavi Marmara gemisine yaptığı ve 9 Türk’ün hayatını kaybettiÄŸi saldırının “aşırı” olduÄŸu belirtildi.

New York Times gazetesi, henüz resmen yayımlanmayan rapordan aldığı iddia edilen bazı bilgileri bugün yayımladı.

Gazetinin haberine göre, raporda, Ä°srail’in Gazze Åžeridi’ne uyguladığı ablukanın ise uluslararası hukuk açısından yasal olduÄŸu ifade edilmekte.

BaÅŸkanlığını Yeni Zelanda’nın eski baÅŸbakanı Geoffrey Palmer’ın yaptığı soruÅŸturma komisyonunun soruÅŸturmasında, “Ä°srail’in, abluka bölgesine uzak bir mesafede önceden uyarmadan böyle bir güçle gemilerin kontrolünü alma kararının aşırı ve mantıksızca” olduÄŸu belirtildi.

Raporda, Türkiye ve Ä°srail’in, “iliÅŸkilerini OrtadoÄŸu’daki istikrarın lehine düzelterek”, tam diplomatik iliÅŸkilerini yeniden ele almaları gerektiÄŸi kaydedildi.

105 sayfalık raporda, “Mavi Marmara”ya çıkan Ä°srail komandolarının, “bir grup yolcunun organize ve ÅŸiddetli direniÅŸiyle” karşı karşıya kaldığı, bu nedenle kendilerini korumak için güç kullanma ihtiyacı içine girdikleri iddiasınında yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan Ä°srail komandolarının kullandığı güç “aşırı ve mantıksız” olarak nitelendirilen raporda, yolcuların hayatlarını kaybetmesinin kabul edilemez olduÄŸu ve Ä°srail ordusunun daha sonra yolculara kötü muamele ettiÄŸi belirtildi.

Raporda, olayı soruÅŸturan komisyonun, belge talep etme veya tanığın bulunmasını zorunlu kılma yetkisinin olmadığı, sadece Türkiye ve Ä°srail’in saÄŸladığı bilgiye dayandığı, bu nedenle çıkarımlarının, ne hakikat ne de hukuk açısından kati kabul edilemeyeceÄŸine dikkat çekildi.

TAZMİNAT ÖDEMESİ TAVSİYE EDİLİYOR

Ä°srail’in, olayla ilgili olarak “üzüntüsünü uygun biçimde açıklaması” ve tazminat ödemesi gerektiÄŸi tavsiyesinde bulunulurken, Ä°srail’in Gazze ablukasına büyük ölçüde sempatik bir bakış açısıyla yaklaşıldığı görüldü.

BaÅŸlangıcındaki paragraflarda, “Ä°srail’in Gazze’deki militan örgütlerden güvenliÄŸine yönelik gerçek bir tehditle yüz yüze” olduÄŸu, “Donanma ablukasının, Gazze’ye deniz yoluyla silah giriÅŸini engellemek için meÅŸru bir güvenlik önlemi olarak uygulandığı ve bu uygulamanın, uluslararası hukukun gereklilikleriyle örtüştüğü” ifadelerine yer verildi.

Raporda, “Mavi Marmara”nın, “donanma ablukasını aÅŸma giriÅŸimiyle sorumsuzca hareket ettiÄŸi”, Mavi Marmara’nın organizatörleri, özellikle Ä°HH’nin amaçları, gerçek niteliÄŸi ve güdüsü hakkında ciddi soru iÅŸaretlerinin var olduÄŸu” iddiasının da bulunduÄŸu kaydedildi.

Raporda ayrıca Türkiye hükümetinin, “Mavi Marmara”nın organizatörlerini Ä°srail güçleriyle karşı karşıya gelmekten kaçınmaya ikna etmeye çalıştığı, ancak “daha fazlasının yapılabileceÄŸi” belirtildi.

Genel Sekreter Ban Ki-mun, baÅŸkanlığını Yeni Zelanda’nın eski baÅŸbakanı Geoffrey Palmer’ın, baÅŸkan yardımcılığını Kolombiya’nın eski Devlet BaÅŸkanı Alvaro Uribe’nin yaptığı, Ä°srail’den Joseph Ciechanove ve Türkiye’den emekli büyükelçi Özdem Sanberk’in yer aldığı SoruÅŸturma Komisyonu’nu 2 AÄŸustos 2010 tarihinde kurmuÅŸtu.